Φράουλα

Φράουλα

H καλλιεργούμενη φράουλα (Fragaria × ananassa Duchesne)

Ανήκει στην οικογένεια Rosaceae και είναι ένα πολυετές, ποώδες φυτό όμως σε παραγωγική κλίμακα καλλιεργείται σαν ετήσιο, διετές ή τριετές, προκειμένου να εξασφαλιστεί μεγαλύτερη παραγωγή. Σήμερα, οι περισσότερες καλλιεργούμενες ποικιλίες προέρχονται από διασταύρωση των ειδών Fragaria chiloensis και Fragaria virginiana ή αυτών με άλλα είδη. Το ύψος του φυτού φτάνει τα 15-20cm ενώ η διάμετρος του είναι 20-40mm. Το γένος Fragaria αποτελείται από πόες που καλλιεργούνται για τους μεγάλους κόκκινους καρπούς. Το φυτό της φράουλας διαθέτει πολύ μεγάλη γενετική ποικιλομορφία, πράγμα που της επιτρέπει να εγκλιματίζεται σε ποικίλα περιβάλλοντα. Είναι ένα φυτό ευπροσάρμοστο σε ένα μεγάλο εύρος εδαφών, ιδανικά εδάφη θεωρούνται τα ελαφρά αμμοπηλώδη. Ωστόσο, η ορθολογική θρέψη και η ισορροπημένη άρδευση, αποτελούν παράγοντες οι οποίοι επηρεάζουν σημαντικά την ανάπτυξη του.

Η φράουλα καλλιεργείται εδώ και χιλιάδες χρόνια για τους εύγευστους καρπούς της. Είναι ένα φυτό γνωστό, από αρχαιοτάτων χρόνων, ως χαμαικέρασος. Ο καρπός της αποτελεί πλούσια πηγή ενέργειας (46 kcal/100gr) και είναι πλούσιος σε βιταμίνη C και αντιοξειδωτικά, απαραίτητα για την υγεία του ανοσοποιητικού συστήματος και του δέρματος.

Η φράουλα καλλιεργείται σε ευρεία έκταση στον Ελλαδικό χώρο και κυρίως στις Περιφερειακές Ενότητες της Αχαΐας και της Ηλείας (20.000 στρ, 2022)  και με μέση απόδοση 4-5 tn/στρ.

Προσαρμοστικότητα

Η φράουλα είναι ένα φυτό με μεγάλη προσαρμοστικότητα και αυτό οφείλεται ,όπως αναφέρθηκε παραπάνω, στο ότι είναι υβρίδιο δύο πολύ διαφορετικών ειδών.

Ο τύπος του εδάφους επιδρά αποφασιστικά στην ποικιλία του φυτού. Η φράουλα αναπτύσσεται ικανοποιητικά σε ένα μεγάλο εύρος εδαφών, αποδίδει όμως σημαντικά καλύτερα στα αμμοπηλώδη (SL). Τα φυτά της προτιμούν ελαφρά όξινα εδάφη, με pH 5.8-6.5. Όταν υπάρχει επαρκής οργανική ουσία αναπτύσσονται σε ένα εύρος pH από 5.0  μέχρι 7.0. Η φράουλα αποτελεί μια μετρίως ευαίσθητη στην αλατότητα καλλιέργεια (ανώτατο όριο 3 dS/m ενώ optimal= 1.5 dS/m). Η αυξημένη αλατότητα στην περιοχή της ριζόσφαιρας μειώνει σημαντικά την ανάπτυξη του ριζικού συστήματος, τον ρυθμό ανάπτυξης του φυτού καθώς και την προσρόφηση νερού και θρεπτικών στοιχείων  .

Είναι σημαντικό να αποφεύγονται τα κακώς αποστραγγιζόμενα εδάφη καθώς και τα πετρώδη. Η φράουλα είναι απαιτητική σε υγρασία στο έδαφος μάλιστα κατά τη διάρκεια της βλαστικής περιόδου έχει ανάγκη από 600-900m3 νερού/στρέμμα. Η αντοχή της στην ξηρασία είναι πολύ μικρή καθώς χρειάζονται εδάφη με μεγάλη υδατοχωρητικότητα.

Όπως πολλά είδη της εύκρατης ζώνης έτσι και η φράουλα αναπτύσσουν μια κατάσταση ληθάργου το φθινόπωρο την οποία ξεπερνούν με τις χαμηλές θερμοκρασίες του χειμώνα. Η φράουλα για να βλαστήσει χρειάζεται θερμοκρασίες από 8 ως 15οC. Στο θερμοκήπιο, η άριστη θερμοκρασία εδάφους κυμαίνεται από 12 ως 15οC , η άριστη θερμοκρασία ημέρας  είναι από 16 ως 22οC  ενώ τη νύχτα 10 ως 13οC.

 

Για την άριστη ανάπτυξη και τη μέγιστη αξιοποίηση του γενετικού δυναμικού της φράουλας, απαιτείται η κάλυψη των θρεπτικών απαιτήσεων της, στο σωστό στάδιο και στην ιδανική ποσότητα-αναλογία.

Προσαρμοστικότητα
Ιδιαίτερα Χαρακτηριστικά

Ιδιαίτερα Χαρακτηριστικά

H ορθολογική θρέψη της καλλιέργειας της φράουλας, είναι ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους ώστε να αυξήσουμε την ανάπτυξη και την παραγωγικότητα της. Ένα ορθολογικό πρόγραμμα θρέψης πρέπει να στοχεύει στην βελτιστοποίηση των εισροών, στην αύξηση της απόδοσης της ποιότητας, ενώ ταυτόχρονα να προστατεύει το περιβάλλον, τη γονιμότητα του εδάφους και τη βιωσιμότητα της καλλιέργειας.

Τα φαινολογικά στάδια ανάπτυξης της φράουλας διαιρούνται στα ακόλουθα (BBCH Meier et al., 1994):

  • Eκβλάστηση και διαφοροποίηση ανθοφόρων οφθαλμών
  • Ανάπτυξη φυλλώματος (1-9 σύνθετα φύλλα)
  • Δημιουργία στολώνων και σχηματισμός των νεαρών φυτών
  • Ανάδυση πρώτων ανθέων από τη βάση της ροζέτας
  • Άνθιση (από το άνοιγμα του πρώτου άνθους έως την ωρίμανση και πτώση των πετάλλων)
  • Καρπόδεση (αρχίζουν να γίνονται ορατά τα πρώτα αχαίνια)
  • Ωρίμανση του φρούτου. Η αλλαγή του χρώματος της ανθοδόχης γίνεται από πράσινο→λευκό 🡪 λευκορόδινο→ ρόδινο→ κόκκινο→ βαθύ κόκκινο ή βυσσινί (υπερώριμο)
  • Γήρανση/ Έναρξη Ληθάργου

Προϊόντα θρέψης που εφαρμόζονται με βάση την αρχή των 4Κ δηλαδή  κατάλληλη ποσότητα, κατάλληλος χρόνος εφαρμογής στο σωστό φαινολογικό στάδιο, κατάλληλος τύπος και κατάλληλος τρόπος εφαρμογής, ενισχύουν σημαντικούς καλλιεργητικούς παράγοντες, όπως η ανάπτυξη των ανθικών καταβολών, η εξισορρόπηση φορτίου – βλάστησης, η ενίσχυση της φωτοσυνθετικής δραστηριότητας και η επαρκής κάλυψη των θρεπτικών απαιτήσεων.

Συνιστάται ωστόσο πριν από την εφαρμογή των λιπάνσεων, η ακριβής γνώση τόσο των φυσικοχημικών ιδιοτήτων του εδάφους, όσο και των αποτελεσμάτων της φυλλοδιαγνωστικής ανάλυσης.

Επιφανειακές Εφαρμογές

Επιφανειακές Εφαρμογές

Στα πρώτα στάδια της καλλιέργειας της φράουλας, δηλαδή στη μεταφύτευση, συνίσταται η χρήση Φωσφορικών Λιπασμάτων για τη δημιουργία ισχυρού ριζικού συστήματος. Κατά την έναρξη της βλάστησης και μέχρι την έναρξη της καρπόδεσης είναι απαραίτητη η χρήση Ισορροπημένου Λιπάσματος κάθε 15 ημέρες. Ένα μήνα μετά τη μεταφύτευση ξεκινούν οι επεμβάσεις των Ιχνοστοιχείων καθώς και του ασβεστίου και του μαγνησίου. Κατά την έναρξη της καρπόδεσης ενισχύουμε την καλλιέργεια με χρήση Καλιούχου Λιπάσματος.

Διαφυλλικές Εφαρμογές

Διαφυλλικές Εφαρμογές

Οι διαφυλλικές εφαρμογές λίπανσης της φράουλας, συμπληρώνουν την επιφανειακή εφαρμογή, στοχεύοντας κυρίως στη βελτίωση των διαδικασιών της ανθοφορίας και της καρπόδεσης. Τα συγκεκριμένα στάδια θεωρούνται κρίσιμα για την παραγωγή και την ποιότητα του καρπού της φράουλας.

Η χρήση ρυθμιστών ανάπτυξης όπως τα αμινοξέα, οι φυτικές ορμόνες και τα εκχυλίσματα φυκών είναι απαραίτητα για τη βελτίωση της ορμονικής ισορροπίας, την μείωση του αβιοτικού stress και την καλύτερη αφομοίωση θρεπτικών συστατικών. Στόχος είναι η ενίσχυση της άνθισης, της καρπόδεσης και της καρποφορίας και κατά συνέπεια της παραγωγής.

Απαιτήσεις σε θρεπτικά στοιχεία

Άζωτο (Ν), Φώσφορος (P2O5), Κάλιο (Κ2Ο), Ασβέστιο (Ca), Μαγνήσιο (MgΟ), Σίδηρος (Fe) Ψευδάργυρος (Zn) και Βόριο (Β) είναι τα κύρια θρεπτικά συστατικά που απαιτούνται για  τη φράουλα.

Από τα μακροθρεπτικά στοιχεία, πιο κρίσιμα είναι:

Άζωτο (N): αποτελεί για τη φράουλα ένα από τα πιο σημαντικά θρεπτικά στοιχεία που είναι απαραίτητο για τη βλάστηση και την παραγωγή της. To Ν ως κεντρικό συστατικό των αμινοξέων, τα οποία είναι δομικά στοιχεία όλων των πρωτεϊνών, διεγείρει την βλαστική ανάπτυξη των φύλλων και των βλαστών. Η έλλειψη αζώτου στα κρίσιμα στάδια οδηγεί σε αποχρωματισμό των παλαιότερων φύλλων, μειωμένη ανθοφορία και καρπόδεση.

Φώσφορος (P2O5): Αποτελεί ένα εξίσου σημαντικό μακροθρεπτικό στοιχείο καθώς είναι υπεύθυνος για την κυτταρική διαίρεση και την ενεργειακή διαχείριση του φυτού (ADP-ATP). Ο διαθέσιμος φώσφορος κρίνεται απαραίτητος στα στάδια της μεταφύτευσης καθώς συμβάλλει στη δημιουργία ισχυρού ριζικού συστήματος.

Κάλιo (K2O): απαραίτητο θρεπτικό συστατικό για πολλές φυσιολογικές διεργασίες της καλλιέργειας της φράουλας, όπως η ρύθμιση του κυτταρικού ωσμωτικού δυναμικού και η ενεργοποίηση ενζύμων που εμπλέκονται στη φωτοσύνθεση, τη διαπνοή και την αναπνοή. Η επαρκής θρέψη Καλίου εξασφαλίζει αντοχή σε αβιοτικές καταπονήσεις. Επιπλέον, επηρεάζει τα φυσιολογικά, τα ποιοτικά και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των καρπών, γι’ αυτό και είναι ευρέως γνωστό ως «θρεπτικό στοιχείο ποιότητας». Η ανεπάρκειά του, μειώνει άμεσα την παραγωγή και επιδρά αρνητικά στην ποιότητα του συγκομιζόμενου καρπού.

Ασβέστιο (Ca): Αποτελεί ένα σημαντικό θρεπτικό στοιχείο για την καλλιέργεια της φράουλας καθώς προκαλεί έντονη κυτταρική διαίρεση στο στάδιο της καρπόδεσης, με αποτέλεσμα την αύξηση του μεγέθους του καρπού. Κατά κανόνα συμβάλλει στην αύξηση της παραγωγής χρωστικών ουσιών (ανθοκυάνες) στους καρπούς, δίνοντας γρηγορότερα ομοιόμορφο και εντονότερο χρωματισμό παραγόμενων καρπών.

Μαγνήσιο (MgO): κρίσιμο θρεπτικό στοιχείο για τη διαδικασία της φωτοσύνθεσης καθώς αποτελεί συστατικό της χλωροφύλλης, συμβάλλοντας επιπλέον στην πρωτεϊνοσύνθεση και στη μετακίνηση του φωσφόρου. Το Mg κινείται μέσα στα αγγεία του ηθμού, γι’ αυτό η ανεπάρκεια του θα εμφανιστεί πρώτα στα παλαιά φύλλα, παρουσιάζοντας ένα απαλό πράσινο ή κίτρινο χρώμα μεταξύ των νεύρων.

Από τα μικροθρεπτικά στοιχεία, πιο κρίσιμα είναι:

Σίδηρος (Fe): Αποτελεί απαραίτητο συστατικό για τη σύνθεση της χλωροφύλλης. Λαμβάνει μέρος στις αντιδράσεις οξειδοαναγωγής της αναπνοής και της φωτοσύνθεσης και συμβάλλει συνεργιστικά στη διαδικασία της αζωτοδέσμευσης. Η ανεπάρκεια του εμφανίζεται με μία χαρακτηριστική εικόνα όπου οι νευρώσεις παραμένουν πράσινες ενώ το φύλλο είναι κίτρινο.

Ψευδάργυρος (Zn): Η συνεισφορά του είναι αρκετά σημαντική καθώς συμμετέχει σε αρκετές μεταβολικές διεργασίες της φράουλας, διαδραματίζοντας σπουδαίο ρόλο στη σύνθεση της Τριπτοφάνης, πρόδρομη ένωση της Αυξίνης (ΙΑΑ). Συμβάλλει στην εξισορρόπηση φορτίου – βλάστησης και  έχει μυκητοστατικές επιδράσεις.

Βόριο (Β): Διεγείρει την κυτταρική διαίρεση και δρα ως ρυθμιστής νερού. Η ανεπάρκεια του επιδρά στο φύτρωμα του γυρεοσωλήνα και κατά συνέπεια στην καρπόδεση. Είναι σημαντικό να τηρηθούν οι προτεινόμενες δοσολογίες καθώς η φράουλα όσο είναι ευαίσθητη στην έλλειψη βορίου άλλο τόσο είναι ευαίσθητη και στην περίσσεια βορίου που μπορεί να προκαλέσει φυτοτοξικότητα.

Απαιτήσεις σε θρεπτικά στοιχεία

Θρεπτικές ανάγκες της φράουλας

Κύρια Θρεπτικά στοιχεία που δίνονται συμπληρωματικά σε kg/στρ

  • Άζωτο
    (N) 10,8 kg
  • Φώσφορος
    (P2O5) 7 kg
  • Κάλιο
    (K2O) 19 kg
Πρόγραμμα Θρέψης

Πρόγραμμα Θρέψης

Οι παραπάνω αναφερόμενες δόσεις και στάδια ανάπτυξης είναι ενδεικτικά και αναπροσαρμόζονται πάντα ανάλογα με τις συστάσεις του γεωπόνου συμβούλου. Γιατί η ορθολογική λίπανση εκτιμάται πάντα σε σχέση με:

  • Αναμενόμενη απόδοση
  • Χαρακτηριστικά εδάφους
  • Πυκνότητα φύτευσης
  • Συνθήκες περιβάλλοντος
  • Στάδιο ανάπτυξης
  • Ζωηρότητα φυτού
  • Καλλιεργητική διάρκεια
  • Υβρίδιο
X